روغن های صنعتی: ویژگی ها، دسته بندی و کاربرد

ماشین آلات صنعتی و وسایل نقلیه اغلب در محیط های سخت مانند دماهای بسیار بالا یا پایین، فشار شدید، گردوغبار، آلودگی و رطوبت کار می کنند،. چنین شرایطی می تواند باعث تسریع در فرسودگی و کاهش عمر اجزای مختلف تجهیزات شود. در این مرحله کاربرد اصلی روغن های صنعتی آغاز می شود

آیا امکان بهبود کارایی و افزایش طول عمر تجهیزات صنعتی وجود دارد؟ پاسخ به این سوال در روان کاری نهفته است.

روغن های صنعتی تخصصی نقشی حیاتی در محافظت از ماشین آلات در برابر آسیب و حفظ عملکرد بهینه آنها حتی در دشوارترین شرایط کاری دارند.

این مقاله یک بررسی جامع از روغن های صنعتی ارائه می دهد که خواص کلیدی، طبقه بندی بر اساس ترکیب، و کاربردهای مرتبط با عملکرد آنها را پوشش می دهد:

ویژگی ها و خصوصیات روغن های صنعتی

روغن های صنعتی برای تضمین عملکرد کارآمد ماشین آلات و تجهیزات در طیف گسترده ای از صنایع ضروری هستند. درک ویژگی ها و خصوصیات روغن های صنعتی برای انتخاب روان کار مناسب جهت کاربردهای خاص بسیار مهم است.

یکی از مهم ترین خصوصیات روغن های صنعتی، ویسکوزیته آن ها است که مقاومت روغن نسبت به جریان را اندازه می گیرد. این ویژگی به وسیله شاخص ویسکوزیته (VI) نشان داده می شود، که حساسیت ویسکوزیته روغن نسبت به تغییرات دما را مشخص میکند. ویسکوزیته معمولاً با واحد سانتیاستوک (cSt) در یک دمای معین بیان می شود. VI بالاتر نشان دهنده حفظ پایداری روغن در طیف وسیعی از دماهای گرم و سرد است. ویسکوزیته اهمیت زیادی دارد، زیرا توانایی روانکار در ایجاد لایه ای محافظ بین قطعات متحرک، کاهش اصطکاک و جلوگیری از سایش را مشخص می کند. روغن هایی با ویسکوزیته بالا برای کاربردهای سنگین که شامل دماها و فشارهای شدید هستند، مناسب ترند؛ در حالی که روغن های با ویسکوزیته پایین برای ماشین آلات با سرعت بالا که روان کاری سریع نیاز دارند، ایده آل هستند.

پایداری حرارتی

خصوصیت مهم دیگری است که در روغن های صنعتی باید مورد توجه قرار گیرد. برای حفاظت و عملکرد بهینه ماشین آلات، روغن های صنعتی باید ویسکوزیته و قابلیت های روانکاری خود را در دماهای بالا حفظ کنند. روغن هایی که پایداری حرارتی ضعیفی دارند، زمانی که در معرض حرارت قرار می گیرند، به سرعت تجزیه می شوند و باعث افزایش اصطکاک، سایش و احتمال خرابی تجهیزات می شوند. بنابراین، برای تضمین دوام و قابل اطمینان بودن ماشین آلات، انتخاب روغن هایی با پایداری حرارتی بالا ضروری است.

مقاومت در برابر خوردگی

از ویژگی های مهم روغن های صنعتی به شمار می رود. ماشین آلات و تجهیزاتی که در محیط های سخت کار می کنند یا در معرض مواد خورنده و رطوبت قرار دارند، به روانکارهایی نیاز دارند که بتوانند سطوح فلزی را در برابر زنگ زدگی و خوردگی محافظت کنند. روغن های صنعتی با فرمولاسیون حاوی بازدارنده های خوردگی می توانند یک لایه محافظ روی سطوح فلزی ایجاد کنند و از اکسیداسیون جلوگیری کرده و عمر تجهیزات را افزایش دهند. انتخاب روغن های صنعتی مقاوم در برابر خوردگی برای محافظت از ماشین آلات و کاهش هزینه های تعمیر و نگهداری بسیار حیاتی است.

سازگاری با مواد مختلف

اجزای ماشین‌آلات معمولاً از ترکیبی از فلزات، پلاستیک‌ها و الاستومرها ساخته می‌شوند. هر ماده به روانکاری خاصی نیاز دارد تا عملکرد بهینه و دوام مناسبی داشته باشد. روغن‌های صنعتی، که برای سازگاری با طیف گسترده‌ای از مواد طراحی شده‌اند، از واکنش‌های شیمیایی و تخریب قطعات جلوگیری می‌کنند و احتمال خرابی تجهیزات و توقف عملیات را کاهش می‌دهند. انتخاب روغن صنعتی سازگار با مواد به‌کاررفته در ماشین‌آلات، نقشی کلیدی در حفظ کارایی و قابلیت اطمینان آن‌ها دارد.

خواص روانکاری روغنهای صنعتی نقش مهمی در کاهش اصطکاک و سایش قطعات متحرک دارند. روغن های صنعتی با تشکیل یک لایه نازک بین سطوح (لایه مرزی)، از تماس مستقیم جلوگیری می کنند و حرکت قطعات را روان میسازند. این لایه اصطکاک را کاهش داده، از تولید گرما جلوگیری می کند و سایش را به حداقل می رساند. نتیجه این عملکرد افزایش عمر اجزاء ماشین آلات و بهبود کارایی کلی آنها است. روانکارهای صنعتی با کیفیت بالا که قابلیت های روانکاری برتری دارند، عملکرد تجهیزات را بهبود می بخشند، مصرف انرژی را کاهش می دهند و هزینه های تعمیر و نگهداری را کاهش می دهند.

به طور خلاصه روغن های صنعتی دارای طیف وسیعی از ویژگی ها و خصوصیات هستند که برای حفظ عملکرد و دوام ماشین آلات و تجهیزات حیاتی هستند. عواملی مانند ویسکوزیته، پایداری حرارتی، مقاومت در برابر خوردگی، سازگاری با مواد مختلف و روانکاری موثر باید هنگام انتخاب روغن برای کاربردهای خاص با دقت مورد توجه قرار گیرند. درک کامل این خصوصیات کسب وکارها را قادر می سازد تا با انتخاب آگاهانه، افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات، بهینه سازی کارایی و افزایش بهره وری را داشته باشند.

طبقه بندی روغن های صنعتی بر اساس ترکیب

روغن های صنعتی از دو بخش اصلی تشکیل شده اند: روغنهای پایه و مواد افزودنی. روغنهای پایه را میتوان به سه دسته طبیعی، معدنی و سینتتیک تقسیم کرد.

۱- روغن های طبیعی

روغنهای طبیعی که از منابعی مانند روغنهای گیاهی یا چربی های حیوانی مشتق شده اند، بهندرت برای روانکاری ماشینآلات صنعتی استفاده میشوند. این روغنها به دلیل ناپایداری در برابر دمای بالا سریعاً تجزیه میشوند و خواص عملکردی خود را از دست میدهند. بنابراین، برای کاربردهای صنعتی عمدتاً از روغن های پایه معدنی یا سینتتیک استفاده میشود.

۲- روغن های معدنی

روغنهای معدنی از طریق پالایش روغن های مبتنی بر نفت تولید می شوند. از آنجا که این روغن ها منشأ طبیعی دارند، غالباً حاوی ترکیبات نامطلوبی مانند گوگرد، نیتروژن و فسفر هستند. برای بهبود کیفیت، این روغن ها تصفیه شده و با مواد افزودنی تقویت می شوند تا عملکرد آنها افزایش یابد.

روغنهای معدنی به دلیل غیررسانا بودن برای کاربردهای مختلفی در صنایع مورد استفاده قرار می گیرند، از جمله به عنوان مایعات حرارتی، عایق ها و خنک کننده ها. برخی کاربردهای آنها شامل موارد زیر است:

– سیالات هیدرولیک: به دلیل عدم تراکم پذیری طبیعی، در ماشین آلات هیدرولیکی استفاده می شوند.

– عوامل انتقال حرارت: اغلب در داخل بویلرهای روغن داغ برای انتقال حرارت موثراستفاده می شوند.

– روغن دوک: روغن های کم ویسکوزیته که نقش مهمی در آسیاب ها و صنایع نساجی ایفا می کنند.

– سیالات خنک کننده: روغن های معدنی در ترانسفورماتورها به عنوان عایق و خنک کننده عمل می کنند.

با وجود تنوع کاربرد، روغنهای معدنی دارای محدودیت هایی هستند، از جمله قابلیت تجزیه زیستی ضعیف و نقطه اشتعال پایین که آنها را مستعد اشتعال می سازد. علاوه بر این، روغن های مبتنی بر نفت خام دارای ویسکوزیته بالاتری هستند که منجر به کاهش سرعت جریان در اجزای موتور و افزایش مصرف سوخت در مقایسه با روغن های سینتتیک می شود.

۳- روغن های سینتتیک

روغن‌های سینتتیک با هدف رفع کمبودهای روغن‌های معدنی طراحی شده‌اند. این روغن‌ها به طور شیمیایی از مواد سینتتیک تولید می‌شوند و مزایای متعددی را ارائه می‌دهند.

– کاهش ناخالصی ها: روغن های سینتتیک برای صنایعی که آلودگی توسط گوگرد، نیتروژن و فسفر یک نگرانی ایمنی محسوب میشود، ایده آل هستند.

– پایداری ویسکوزیته: روغن های سینتتیک پایداری بیشتری در شرایط سخت دارند و گرانروی ثابت و یکسانی را حتی در دماهای بالا و فشار بالا دارند. این ویژگی آنها را برای وسایل نقلیه و ماشین آلاتی که در محیط های دشوار کار میکنند مناسب میسازد.

– نقطه اشتعال بالا: به دلیل اشتعال پذیری کمتر، این روغن ها برای صنایعی که خطر آتش سوزی بالا دارند، بسیار مؤثر هستند.

با این حال، یکی از معایب روغن های سینتتیک، خواص روانکاری طبیعی نسبتاً پایین تر آنها در مقایسه با روغن های معدنی است. برای کاهش این مشکل، از افزودنی ها برای بهبود عملکرد روانکاری آنها استفاده می شود.

روغن‌های صنعتی با ترکیب نقاط قوت روغن‌های معدنی و سینتتیک و جبران ضعف‌های آن‌ها، قادر هستند نیازهای متنوع در کاربردهای صنعتی را تامین کنند.

مطالعه این مقاله را از دست ندهید: درک اصول روانکاری

انواع افزودنی ها

ماشین آلات صنعتی مدرن برای عملکرد بهینه و مراقبت از تجهیزات به فناوری افزودنی های پیشرفته نیاز دارند. روغن های پایه، خواه معدنی یا سینتتیک، به تنهایی نمی توانند نیازهای حفاظت از ماشین آلات و وسایل نقلیه را به طور کامل برآورده کنند. برای افزایش کارایی و عملکرد روانکارها، افزودنی های تخصصی ضروری هستند. این افزودنیها آسیب پذیری ها را کاهش می دهند و عملکرد کلی روغن های صنعتی را بهبود می بخشند. در زیر خلاصه ای از افزودنی های معمول و مزایای کلیدی آنها ارائه شده است:

– افزودنی های ضد سایش: اصطکاک بین سطوح فلزی را کاهش داده و قطعات را از سایش بیش از حد محافظت می کنند.

– افزودنی های ضد زنگ: قطعات فلزی را از آسیب زنگ زدگی محافظت می کنند و به ویژه در روانکارهای پایه آبی که در آنها رطوبت روند خوردگی را تسریع میکند، بسیار مهم هستند.

– پاک کننده ها و متفرق کننده ها: این افزودنی ها لجن و ناخالصی هایی را که بر روی سطوح فلزی جمع می شوند، پخش می کنند و از اکسیداسیون و خوردگی جلوگیری کرده و تمیزی اجزای ماشین را حفظ می کنند.

کنترل دما و جریان‌پذیری روغن با افزودنی‌ها

– کف زداها: حباب های هوا در روانکارها میتوانند عملکرد آنها را کاهش دهند. افزودنی های ضد کف از تشکیل کف در فرآیندهای صنعتی جلوگیری می کنند و روانکار می تواند به طور موثر از ماشین آلات در طول فزاینده ای صنعتی محافظت و نگهداری کند.

– بالابرنده‌های شاخص ویسکوزیته، افزودنی‌های پلیمری هستند که در دماهای بالا منبسط می‌شوند و با باز شدن کلاف پلیمری، ویسکوزیته روغن را در دمای بالا افزایش می‌دهند. این افزودنی‌ها کیفیت روانکاری را در شرایط گرم و سرد ثابت نگه می‌دارند.

– افزودنی‌های فشارپذیر با سطوح فلزی واکنش شیمیایی ایجاد می‌کنند و یک لایه محافظ ضخیم روی آن‌ها تشکیل می‌دهند. این لایه از قطعات ماشین‌آلات در برابر سایش ناشی از فشار و دمای بالا محافظت می‌کند.

– افزودنی‌های ضد اکسیداسیون مقاومت روغن پایه را در برابر اکسید شدن افزایش می‌دهند و عمر آن را طولانی‌تر می‌کنند.

– کاهش دهنده نقطه ریزش: این افزودنی ها جریان پذیری روانکار را در دماهای پایین با کاهش نقطه ریزش افزایش می دهند، که کمترین دمای جریان پذیری روغن محسوب می شود.

-.اصلاح کننده های اصطکاک: این افزودنی ها یک لایه محافظ روی سطوح فلزی ایجاد می کنند که اصطکاک را کاهش داده و راندمان دستگاه را بهبود می بخشد.

طبقه بندی روغن های صنعتی براساس کاربرد

روغن های صنعتی طیف گسترده ای از کاربردها را پوشش می دهند و می توان آنها را براساس ویژگی ها و نوع استفاده دسته بندی کرد. ترکیب روغن‌های پایه مرغوب با افزودنی‌های پیشرفته، این روغن‌ها را قادر ساخته است تا نیازهای محیط‌های صنعتی سنگین را برآورده کنند. با بهره‌گیری از بیش از ۱۵۰ سال تجربه در نوآوری، همکاری با تولیدکنندگان برجسته تجهیزات صنعتی و تخصص فنی، روغن‌ها، گریس‌ها و روان‌کننده‌های درجه یک طراحی شده‌اند تا عملکرد ماشین‌آلات را بهینه کرده و در شرایط سخت از تجهیزات به‌طور کامل محافظت کنند.

روغن‌های صنعتی، با توجه به فرمولاسیون و نوع، در کاربردهای متنوعی مانند سیستم‌های انتقال حرارت، یاتاقان‌های با بار زیاد، توربین‌ها، کمپرسورها و پمپ‌های آب استفاده می‌شوند. در ادامه، انواع مختلف روغن‌های صنعتی و کاربردهای خاص آن‌ها بررسی شده‌اند.

۱- روغنهای سیرکولاسیون

روغنهای سیرکولاسیون برای استفاده در یاتاقان ها، سیلندرها و دنده ها طراحی شده اند و برای طیف گسترده ای از کاربردهای صنعتی مناسب هستند. این روغن ها دارای شاخص ویسکوزیته بالا، مقاومت حرارتی و ویژگی های حفاظتی در برابر سایش، اکسیداسیون، زنگ زدگی و کف می باشند. این روغن ها در انواع سینتتیک و معدنی و همچنین درجات مختلف ISO موجود هستند و روانکاری مؤثر و دوام بالایی را ارائه می دهند.

۲- روغن کمپرسور

روغنهای کمپرسور به طور ویژه برای کاربرد در پمپ های وکیوم، کمپرسورهای هوا و کمپرسورهای اسکرو، پیستونی و دوار طراحی شده اند. این روغن ها دارای خواص ضدسایش برجسته ای هستند و سطوح ماشین آلات را به خوبی در برابر اکسیداسیون و زنگ زدگی محافظت می کنند. این روغن ها در انواع فرمولاسیون سینتتیک و معدنی موجود هستند و در درجات مختلف ISO ارائه میشوند.

۳- روغن انتقال حرارت

روغن های انتقال حرارت برای انتقال حرارت پایدار و مطمئن در دوره های طولانی با حداقل نیاز به نگهداری طراحی شده اند. این روغن ها با داشتن بازدارنده های زنگ زدگی و اکسیداسیون، کارایی و دوام حرارتی را تضمین می کنند. روغن های انتقال حرارت در انواع سینتتیک و معدنی موجود هستند.

۴- روغن دنده صنعتی

روغنهای دنده صنعتی برای محیطهای گیربکس های فشار بالا، دنده های کاهنده و تجهیزاتی مانند میکسرهای بتنی، سیستمهای گردش روغن و ماشین آلات عرشه کشتی طراحی شده اند. این روغن ها از سایش، خوردگی و اکسیداسیون جلوگیری کرده و عملکرد طولانی مدت را تضمین میکنند. روغن دنده فشار بالا در هر دو نوع سینتتیک و معدنی موجود هستند.

۵- روغنهای فرآیندی

روغنهای فرآیندی بیشتر به عنوان نرم کننده پلیمرها در تولید لاستیک، محصولات فنی لاستیکی و محصولات پایه پلیمری استفاده می شوند. این روغن ها مطابق با نیازهای خاص عملیاتی و تولیدی فرموله شده اند.

۶- روغنهای چندمنظوره

روغن های چندمنظوره روانکننده های با عملکرد بالا هستند که برای روانکاری ابزارهای صنعتی در ماشین آلاتی مانند تراش ها، دستگاه های فرز، تیغه های سنگ زنی و ابزارهای برش طراحی شده اند. خواص اصطکاکی و چسبنده آنها از ایجاد لغزش و چسبندگی جلوگیری می کند و امکان عملکرد روان دستگاه را فراهم می سازد.

۷- روغن های توربین

این روغن ها الزامات سخت گیرانه یاتاقان های توربین های آب، گاز و بخار را برآورده کرده و روانکاری، خنک کنندگی و حفاظت بینظیری ارائه می دهند. با برخورداری از مهارکننده های اکسیداسیون، زنگ زدگی و خوردگی، روغن های توربین برای شرایط کاری دشوار بسیار مناسب هستند. علاوه بر این، این روغن ها می توانند به عنوان سیالات هیدرولیک مورد استفاده قرار گیرند و در درجات مختلف ویسکوزیته ISO موجود می باشند.

مزایای روغن های صنعتی

روغن های صنعتی نقشی کلیدی در کاهش اصطکاک و سایش دارند و به ماشین آلات کمک میکنند تا تحت شرایط مختلف به طور مؤثری عمل کنند. مزایای کلیدی استفاده از روانکارهای باکیفیت شامل موارد زیر است:

حفاظت در برابر آلودگی: روانکاری صحیح از اکسیداسیون، زنگ‌زدگی، خوردگی و تشکیل رسوبات جلوگیری کرده و با افزایش زمان کارکرد تجهیزات، دوره‌های سرویس را طولانی‌تر می‌کند.

افزایش قابلیت اطمینان: روغن‌های صنعتی برای تحمل شرایط دشوار و محیط‌های شدید طراحی شده‌اند و عملکردی پایدار و کارآمد را تضمین می‌کنند.

صرفه‌جویی اقتصادی: روانکاری مناسب مصرف روغن‌ها، گریس‌ها و قطعات جایگزین را کاهش داده و سازوکار تجهیزات را بهینه می‌سازد.

کاهش هزینه‌های نگهداری: ماشین‌آلاتی که به‌خوبی روغن‌کاری شده‌اند، کمتر دچار فرسودگی می‌شوند و هزینه‌های تعمیر و نگهداری را کاهش می‌دهند؛ در نتیجه، هزینه کلی مالکیت (TCO) نیز کاهش می‌یابد.

خلاصه

روغن های صنعتی برای روان کاری ماشین آلات و تجهیزات سنگین ضروری هستند و از عملیات صنعتی پرچالش پشتیبانی می کنند. فرمولاسیون پیشرفته آنها ثبات، کارایی و عمر مفید طولانی را ارائه می دهند.این روغن‌ها برای تحمل شرایط دشوار، از جمله دماهای بالا، بارهای سنگین و فشار زیاد طراحی شده‌اند. همچنین، از ماشین‌آلات در برابر سایش، خوردگی، اکسیداسیون و آسیب‌های سطحی به‌طور موثر محافظت می‌کنند.