گزارش جامع آبان‌ماه ۱۴۰۴ روغن‌های پایه: فشار نزولی اسپات، ثبات نفتنیک‌ها و چشم‌انداز زمستان

در آبان‌ماه ۱۴۰۴ بازار جهانی روغن‌های پایه شاهد نوسانات چشمگیری بود. گزارش تازه‌ی مجله Lubes’n’Greases نشان می‌دهد قیمت‌های اسپات در بخش Group II به دلیل افزایش عرضه، روندی کاهشی به خود گرفتند؛ درحالی‌که گریدهای نفتنیک (Naphthenic) و روغن‌های سنگین Bright Stock ثبات نسبی خود را حفظ کردند. این ترکیب از عوامل، مسیر تازه‌ای برای روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ ترسیم کرده و مبنای تصمیم‌گیری بسیاری از شرکت‌های پالایش و تولید روانکار را تغییر داده است.

آزادسازی موجودی‌های اضطراری و اثر آن بر عرضه

پس از پایان فصل طوفان در خلیج مکزیک، پالایشگاه‌های بزرگ از جمله Excel Paralubes و واحدهای وابسته به Chevron فعالیت خود را با ظرفیت کامل از سر گرفتند. هم‌زمان، انبارهای اضطراری که پیش‌تر برای مقابله با اختلالات فصلی ذخیره شده بودند، دوباره به بازار تزریق شدند. این اقدام موجب افزایش آنی عرضه و افت قیمت‌های کوتاه‌مدت شد. کارشناسان Lubes’n’Greases می‌گویند اثر این تزریق ذخایر موقت در هفته‌های پایانی آبان به وضوح در آمار بازتاب یافته و محرک اصلی شکل‌گیری روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ در مسیر نزولی به شمار می‌رود.

تقاضای جهانی و نشانه‌های خستگی بازار

در سوی تقاضا، هرچند صنایع خودروسازی چین و هند در حال بازیابی آرام تولید هستند، اما بازار روانکارهای صنعتی هنوز از رکود سه‌ماهه‌ی پیش آسیب دیده است. کاربران نهایی در حوزه‌های فلزکاری و ساخت قطعات خاص حجم سفارش‌های خود را تا ۱۲٪ کاهش داده‌اند. در اروپا نیز رکود محدود در بخش خودروسازان متوسط موجب تضعیف خریدهای دوره‌ای شده است. این رفتار مصرفی باعث تثبیت مرحله‌ای قیمت‌ها در سطح پایین‌تر از میانگین شش‌ماهه گردید و به تداوم روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ در محدوده‌ی نزولی کمک کرد.

ثبات نفتنیک‌ها؛ پناهگاه آرام در بازار متلاطم

در میان این کاهش عمومی، روغن‌های نفتنیک رفتار متفاوتی داشتند. محدود بودن ظرفیت تولید در آمریکای شمالی و اسکاندیناوی و استمرار تقاضا از صنایع لاستیک و کابل، بازار این گروه را بدون نوسان شدید حفظ کرده است. نرخ‌های صادراتی آمریکا به ترکیه و آمریکای جنوبی تقریباً ثابت مانده و قراردادهای سه‌ماهه بدون تخفیف تمدید شده‌اند. بنابراین، سهم نفتنیک‌ها از کل ارزش بازار اندکی افزایش یافته و ثبات آنها در برابر نوسان Group II عامل مهمی در خنثی کردن شدت افت روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ محسوب می‌شود.

نفت سنگین Bright Stock؛ محور تعادل در بازار جهانی

روغن‌های سنگین Bright Stock، بخش حساس زنجیره‌ی روانکارهای صنعتی، در آبان ۱۴۰۴ با کمبود جهانی روبه‌رو بودند. چند پالایشگاه در خاورمیانه در حال تعمیرات دوره‌ای‌اند و سطح صادرات از جنوب شرق آسیا کاهش یافته است. همین محدودیت‌ها باعث شد قیمت Bright Stock در محدوده‌ی پایدار باقی بماند و حتی در برخی معاملات بلندمدت افزایش جزئی ثبت شود. این رشد جزیی در گریدهای سنگین، سرعت سقوط روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ را کندتر کرد و از افت شدید بازار جلوگیری نمود.

تحولات بخش خوراک و فشار روی حاشیه سود تولیدکنندگان

افزایش عرضه جهانی نفت سبک، طبق گزارش جدید آژانس بین‌المللی انرژی، موجب کاهش شکاف میان قیمت خوراک (Feedstock) و فرآورده‌های Group I و Group II شده است. پالایشگاه‌هایی که به فناوری Hydroprocessing متکی هستند، در آبان با افت سود مواجه شدند و برخی تولیدکنندگان به صادرات کوتاه‌مدت روی آورده‌اند تا جریان نقدی را حفظ کنند. فشار هزینه‌های تولید و حمل‌ونقل موجب شده بسیاری از شرکت‌ها در بازنگری سیاست‌های قیمتی خود روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ را سرلوحه برنامه‌ریزی زمستانی قرار دهند تا از زیان فصلی جلوگیری کنند.

عوامل منطقه‌ای: بازارهای آسیایی در کانون توجه

افزایش واردات سنگاپور و تحرکات پالایشگاه‌های مالزی و کره جنوبی نقش تعیین‌کننده‌ای در تثبیت منطقه‌ای قیمت‌ها داشته‌اند. تحلیلگران معتقدند رشد تقاضای کوچک ولی پایدار در جنوب شرق آسیا، به‌ویژه برای گریدهای پارافینیک، می‌تواند در دی و بهمن موجب بازگشت جزئی قیمت‌ها شود. بنابراین در ارزیابی بازار آسیا، روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ آغاز دوره‌ی تطبیق تدریجی با سطوح جدید تلقی می‌شود نه کاهش مستمر.

تأثیر سیاست‌های زیست‌محیطی و تغییر استانداردها

اجرای الزامات تازه‌ی ACEA Heavy-Duty 2024 از مهر تا آبان ۱۴۰۴، تأثیر غیرمستقیمی بر تقاضا برای روانکارهای با سطح ویسکوزیته بالا گذاشته است. تولیدکنندگان اروپایی در حال انطباق با فرمول‌های جدید روغن موتورهای دیزلی هستند، و برخی پالایشگاه‌های محلی خط تولید جدیدی برای این استانداردها راه‌اندازی کرده‌اند. این دگرگونی‌های فنی ممکن است در میان‌مدت توازن عرضه و تقاضا را تغییر دهد و مسیر آینده روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ را در سه‌ماهه بعدی متأثر سازد.

چشم‌انداز زمستان ۱۴۰۴؛ تثبیت نسبی در آذر و دی

بر اساس داده‌های فصلی، در پایان آبان انتظار افزایش آرام قیمت‌ها در دسامبر وجود دارد، زیرا فعالیت صنایع خودرو و تجهیزات سنگین معمولاً در زمستان پررونق‌تر می‌شود. توقف‌های پالایشگاهی در اروپا و آمریکا نیز می‌توانند موجب محدودیت موقتی عرضه شوند. نتیجه این عوامل، حرکت بازار از رکود آبان به سمت فاز تثبیت در زمستان است. اکثر تحلیلگران بر این باورند که روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ در سه‌ماهه چهارم سال به کف خود رسیده و از دسامبر مسیر صعودی ملایمی را آغاز خواهد کرد.

توصیه‌های راهبردی برای فعالان صنعت روانکار

۱. بازنگری در برنامه خرید خوراک و زمان‌بندی تحویل گروه دوم بر اساس کف قیمتی فعلی.

۲. تمرکز بر Bright Stock و نفتنیک‌ها برای حفظ حاشیه سود ثابت.

۳. استفاده از داده‌های Argus و Lubes’n’Greases برای تثبیت قراردادهای صادراتی تا پایان زمستان.

۴. رصد دقیق استانداردهای جدید ACEA و تأثیر آنها بر ترکیبات افزودنی.

۵. تنظیم استراتژی قیمت‌گذاری داخلی بر پایه‌ی پیش‌بینی روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ در بازارهای بین‌المللی.

جمع‌بندی نهایی

بازار روغن‌های پایه در آبان‌ماه ۱۴۰۴ وجهه‌ی متفاوتی از تعادل شکننده بین عرضه و تقاضا را نشان داد: از یک سو فشار نزولی معاملات اسپات Group II، و از سوی دیگر مقاومت گریدهای نفتنیک و Bright Stock در برابر افت قیمت. برای شرکت‌های ایرانی فعال در حوزه روانکارهای صنعتی و بازرگانی، آبان ۱۴۰۴ فرصت ارزشمندی برای تحلیل روندها و برنامه‌ریزی برای دوره‌ی زمستانی محسوب می‌شود. ادامه پایش و تحلیل منظم داده‌های بین‌المللی بهترین راه برای درک دقیق‌تر از روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ و تطبیق استراتژی فروش در ماه‌های آینده است.

در راستای تحلیل روند قیمت روغن‌های پایه آبان ۱۴۰۴ و تصمیم‌گیری برای تأمین زمستان، مشاهده مشخصات فنی و تنوع روغن‌های صنعتی اریس کیمیای پارس می‌تواند دید دقیق‌تری درباره گزینه‌های موجود در بازار ارائه دهد.

🔗 بررسی کامل محصولات: روغن‌های صنعتی اریس کیمیا پارس

منبع: Lubes’n’Greases Magazine – November Base Oil Report, 3 Nov 2025