در دنیای پرچالش ماشین آلات صنعتی، روان کننده ها کاری بسیار فراتر از کاهش اصطکاک انجام می دهند. آنها مواد مهندسی هستند که باید با دقت انتخاب شوند. ارزیابی روان کننده های صنعتی نیز باید به طور مداوم انجام شود تا از عملکرد ایمن و قابل اطمینان هر قطعه از تجهیزات اطمینان حاصل شود. گرفتن تصمیم درست درباره روان کننده نیازمند یک تحلیل عمیق و ساختارمند از تمامی عوامل مرتبط است، از شرایط محیطی گرفته تاسازگاری شیمیایی و تنشهای عملیاتی.
چگونه روان کننده صنعتی مناسب را ارزیابی و انتخاب کنیم؟
پس از اینکه نیازهای روان کننده تجهیزات خود را تعیین کردید و آنها را با انواع روان کننده های مناسب تطبیق دادید، گام بعدی انتخاب برند یا فرمولاسیون مناسب است. این انتخاب می تواند چالش برانگیز باشد؛ مثلاً روغن های سینتتیک معمولاً به عنوان گزینه های برتر به بازار عرضه می شوند، اما بهترین انتخاب برای کسب وکار شما ممکن است الزاما با ادعاهای بازاریابی یا پیشنهادات تامین کنندگان مطابقت نداشته باشد. تولیدکنندگان بر اساس تست های گسترده عملکردی، روان کننده های خاصی را توصیه میکنند و هر برند نیز مشخصات و نتایج تست محصولات خود را ارائه میدهد. بررسی این داده های متعدد گاهی گیج کننده است، به ویژه که بسیاری از تست ها ویژگی های مشابهی را می سنجند. اما این تنوع تست ها کاملاً هدفمند است؛ هر تست یک ویژگی خاص روان کننده را ارزیابی می کند و کنار هم قرار دادن این نتایج، تصویر کاملی از عملکرد واقعی روان کننده به دست می دهد. در مجموع، این رویکرد جامع ارزیابی روان کننده های صنعتی، بازتابدهنده پیچیدگی روان کننده های مدرن و نیازهای متنوع تجهیزات امروزی است و به شما کمک میکند انتخابی آگاهانه داشته باشید.

برای آشنایی بیشتر با مفاهیم پایه روانکاری صنعتی، مطالعهی مقاله درک اصول روانکاری را توصیه میکنیم.
الزامات شرکت های سازنده تجهیزات در ارزیابی روان کننده های صنعتی
سازندگان تجهیزات Original equipment manufacturers (OEMs) برای محصولات خود استانداردهای بسیار دقیقی از لحاظ عملکرد و شرایط کاری، مانند بار، سرعت و دمای عملکرد، تعیین میکنند. آنها همچنین بر اساس روان کننده هایی که آزمایش های عملکرد دقیق و مطابق با نیازهای تجهیزات را پشت سر می گذارند، مشخص میکنند که کدام روان کننده ها مناسب هستند. این تست ها که توسط خود سازنده به عنوان معیارهای کلیدی تعیین شده اند، عملکرد بهینه و قابلیت اطمینان بلندمدت را تضمین می کنند؛ چراکه هر ماشین برای کاربردها وشرایط خاصی طراحی شده و استفاده از روان کننده صحیح، باید به طور کامل از این اهداف پشتیبانی کند.
سازگاری در ارزیابی روان کننده های صنعتی
روان کننده ها باید از نظر شیمیایی برای آب بندها و واشرها ایمن باشند، زیرا فرمولاسیون اشتباه میتواند باعث تورم، شکنندگی یا نشت شود. به همین ترتیب، روغن نباید باعث خوردگی، لکه دار شدن یا آسیب رساندن به فلزات، رنگها یا پوشش های عناصر حساس دستگاه شود. ارزیابی روان کننده های صنعتی باید اطمینان بدهد که روغن در کل بازه دمایی مورد انتظار (از سرمای شدید تا حرارت خطوط فرایندی) پایدار و کارآمد باقی میماند.
مطابقت با استانداردهای جهانی
روندهای کنونی صنعت ایجاب میکند که روان کننده ها علاوه بر کارایی دارای گواهینامه، ایمن و پایدار باشند. هر روان کننده انتخاب شده باید دارای اسناد معتبری باشد که از تأییدیه هایSAE ،DIN ،ISO یا OEM خود پشتیبانی کند و کیفیت قابل ردیابی و تکرارپذیر را تضمین کند.
نگرانی های زیست محیطی، انتخاب روان کننده های زیست تخریب پذیر و کمسمیت را در هر زمان ممکن، به ویژه در محیط های حساس مانند صنایع غذایی، ترغیب میکند. پایبندی کامل به مقرراتی چون REACH و RoHS برای فعالیت در بازارهای جهانی الزامی است. ارزیابی روان کننده های صنعتی در فرآیند احراز این انطباق مقرراتی نقشی کلیدی دارد.
آنالیز دوره ای روان کننده در حین سرویس
آنالیزهای آزمایشگاهی نقطه شروع کار هستند؛ اما شرایط واقعی دستگاه میتواند روغن را به روش هایی تحت فشار قرار دهد که در تست ها پیش بینی نشده است. اگر نمونه روغن در زمان های برنامه ریزی شده و به طور منظم مورد آنالیز قرار گیرد، میتواند یک روش بسیار موثر برای نظارت بر وضعیت ماشین آلات مختلف باشد و قبل از این که مشکل اساسی در سیستم و یا روغن رخ دهد، ما را آگاه کند. آگاه شدن از یک اشکال کوچک که در ماشین رخ داده است، میتواند از خرابی های بزرگتر در سیستم جلوگیری کرده و در نتیجه از هزینه های زیادی که در اثر خراب شدن کل سیستم به بار خواهدآمد، جلوگیری می کند. در حقیقت، تحقیقاتی که اخیراً در آمریکای شمالی انجام شده، نشان میدهد که ارزش آنالیز روغن به حدی است که بیش از ۲۵۰ درصد هزینه های انجام شده را برمی گرداند.
آنالیز روغن؛ به دنبال چه اطلاعاتی هستیم؟
هدف اصلی از آنالیز روغن، به دست آوردن اطلاعاتی درباره:
۱- شرایط فیزیکی – شیمیایی روغن نو مانند گرانروی، دارا بودن میزان صحیح عناصر متشکله مواد افزودنی، تمیز و بدون آب بودن روغن و مقایسه آنها با نتایجی که تولید کننده روغن ارائه داده است:
۲- مشخص کردن شرایط فیزیکی – شیمیایی روغنی که مدت ها در انبار بوده و مقایسه آن با مشخصات روغن نو
۳- مشخص کردن شرایط فیزیکی – شیمیایی روغن کارکرده بیشتر برنامه های تجزیه و تحلیل روغن برای روغن در حال کار است.
سه دلیل عمده برای انجام آزمایش های متداول برای روغن در حال کار وجود دارد:
۱- پایش وضعیت روغن
۲- پایش وضعیت دستگاه که با این روغن کار میکند
3- پایش وضعیت آلودگی های موجود در روغن
مثال هایی از فواید آنالیز دوره ای روغن
– با اندازه گیری مقدار سیلیکون در روغن موتور، شرایط سیستم هواکش برای ما مشخص می شود.
– وجود آهن و آلومینیوم در روغن یک عامل اخطار دهنده در رابطه با سایش پیستون و سیلندر، قبل از آن که صدمه جدی به موتور وارد شود، می باشد.
– با آنالیز روغن میتوان سرعت سایش یاتاقان را مشخص کرد و قبل از این که آسیب کلی به میل لنگ وارد آید، تصمیم لازم در رابطه با تعمیر را اتخاذ کرد.
– رقیق شدن روغن به وسیله سوخت و نشت آب و ضدیخ به داخل روغن را میتوان به وسیله آنالیز روغن، قبل از آن که آسیب کلی به سیستم وارد شود، مشخص نمود.
– وجود آلودگی و ذرات کربن در روغن، میتواند نشان دهنده گرفتگی در سیستم هواکش، غیر موثر بودن فیلتر روغن، احتراق ناقص و یا نسبت زیاد هوا به سوخت باشد.
– در سیستم های هیدرولیک، انتقال، گیربکس، دیفرانسیل و دیگر سیستم هایی که روانکاری می شوند و در آنها عمل احتراق صورت نمی گیرد، آنالیز روغن بر اساس یک روتین انجام می شود. وجود آلومینیوم در روغن این سیستم ها میتواند نشان دهنده خرابی پمپ یا انژکتور باشد.
– لغزش در سیستم هیدرولیک نیز به وسیله مقدار زیاد مس در روغن مشخص می گردد. مقدار زیاد کروم در روغن نیز می تواند نشان دهنده خط افتادن روی سیلندرهای هیدرولیک یا سایش دنده ها و یاتاقان باشد.
– تمیز بودن سیستم روغن هیدرولیک بسیار مهم است. چون لقی های مجاز بین قطعات پمپ ها، شیرهای کنترل، پیستون ها و دیواره های سیلندر بسیار کم است. ۷۵ درصد از خرابی سیستم های هیدرولیک، به خاطر آلوده شدن روغن با گرد و خاک، رطوبت و کثیفی های محیطی می باشد. به همین دلیل، باید اندازه گیری مقدار این آلودگی ها بر اساس یک برنامه منظم صورت گیرد. همچنین آنالیز روغن به طور موثری فاصله زمانی تعویض روغن و فیلتر را مشخص میکند.
به طور خلاصه، انتخاب و مدیریت روان کننده ها برای سیستم های صنعتی تنها محدود به انتخاب نوع مناسب نیست؛ بلکه شامل ارزیابی مستمر روان کننده های صنعتی، بررسی سازگاری، پایبندی به استانداردها و انجام تحلیل های منظم است تا عملکرد بهینه تجهیزات، اطمینان از قابلیت اطمینان و مقرون به صرفه بودن آنها تضمین شود. در بخش دوم این مقاله به آزمایش هایی که به طور معمول در آنالیز دورهای روغن انجام می گیرند به طور مفصل تر خواهیم پرداخت.

برای آشنایی با مسائل ایمنی در کار با روانکنندهها، مقاله شیوه ایمنی روان کنندهها را پیشنهاد میکنیم.
سوالات متداول ارزیابی روانکارهای صنعتی
روانکنندههای صنعتی نقشی فراتر از کاهش اصطکاک دارند و انتخاب درست آنها بر سلامت و دوام تجهیزات صنعتی تأثیر مستقیم میگذارد. انتخاب مناسب، ریسک خرابی قطعات را کاهش داده و بهرهوری سیستم را تضمین میکند.
برای ارزیابی هر روانکننده، باید به عواملی مانند سازگاری شیمیایی با قطعات، تحمل دمایی، استانداردهای بینالمللی و نتایج تستهای عملکردی توجه شود تا بهترین انتخاب رقم بخورد.
سازندگان تجهیزات بر اساس آزمایشات تخصصی، روانکنندههایی را پیشنهاد میدهند که به طور خاص با ماشینآلاتشان سازگاری دارند و باعث افزایش عمر و کارایی دستگاه خواهند شد.
تا زمانی که سلامت روغن در بازههای زمانی مشخص بررسی نشود، خرابی پنهان دستگاه یا وجود آلودگیها به موقع تشخیص داده نمیشود. تست دورهای روغن، از آسیبهای پرهزینه برای تجهیزات جلوگیری میکند.
داشتن گواهینامههای معتبری مانند ISO یا DIN برای روانکنندهها ضامن کیفیت، ایمنی و قابلیت پیگیری محصول بوده و فعالیت در بازارهای بینالمللی را تسهیل میکند.
عدم سازگاری شیمیایی با متریال قطعات، نداشتن مقاومت کافی در برابر دمای عملیاتی دستگاه یا عدم رفع نیازهای خاص طراحی دستگاه از جمله دلایل مهم این موضوع هستند.
آنالیز روغن فرسوده امکان تشخیص وجود ذرات فلزی، آلودگی، کاهش کیفیت روانکننده و نشانههای سایش قطعات را فراهم میکند که برای تصمیمگیری درباره تعمیر یا نگهداری، بسیار ارزشمند است.
فاصله زمانی تعویض روغن و فیلتر به شرایط کارکرد دستگاه، نتایج آزمایشهای روغن و میزان آلودگی و فرسودگی مشخص شده بستگی دارد و رعایت نکردن آن میتواند به کاهش عمر تجهیزات بیانجامد.
منبع:
1. راهنمای عملی روانکاری ماشینآلات. رابرت اسکات، جیم فیچ، ال لیوگنر. ترجمه ویراست چهارم. محمود ترکی
صفحه نخست
محصولات
درباره ما
تماس با ما
دیدگاهی وجود ندارد